داوری در اختلافات مربوط به کسب و کار

داوری

برای تعریف داوری ابتدا باید حل اختلاف را درک کنید. داوری نوعی از حل اختلاف است که خارج از دادگاه و با مداخله داور اتفاق می افتد.

تصویری که روی آن عبارت "آپلا مرجع خدمات حقوقی" نوشته شدهاست.
آپلا مرجع خدمات حقوقی

داوری چیست؟

داوری نوعی حل اختلاف جایگزین دادخواهی زمان بر و پرهزینه از طریق دادگاه است. طرفین درگیر یک اختلاف می توانند مشکل خود را از طریق شخص سومی به عنوان داور حل و فصل کنند. طرفین با هر تصمیمی که داور اتخاذ می کنند موافق هستند. انتخاب داور به طور مستقیم توسط طرفین اختلاف یا به طور غیرمستقیم توسط اشخاص قابل اعتماد دیگر تعیین می شود.

داوری روشی جایگزین برای حل اختلاف از راه دادگاه است. این روش به وضوح در وقت و هزینه ها صرفه جویی می کند. باید توجه داشت که نتیجه داوری کاملا رسمی، الزام آور و قانونی است و طرفین موظف به اجرای آن هستند.

امروزه داوری در اختلافات مربوط به کسب و کار بسیار رایج است. اختلافات معاملات تجاری بین المللی نیز معمولا از این طریق حل می شود. داوری مانند یک دادگاه کوچک و خصوصی است.

داوری در اختلافات مربوط به کسب و کار

در واقع در اختلافات مربوط به کسب و کار طرفین دعوا به داور اجازه می دهند که تصمیمی بی طرف و نهایی ارائه دهد. در همه قراردادها باید بندی به عنوان روش حل اختلاف وجود داشته باشد. روش داوری یک جایگزین مناسب در مقابل دعوی قضایی پرهزینه و وقت گیر است. در برخی قراردادها شرط داوری اجباری است.

در حل اختلافات به روش داوری، داور پس از شنیدن استدلال شفاهی طرفین در یک جلسه حضوری، مدارک و مستندات طرفین را گرفته و پس از بررسی پرونده رای خود را اعلام می کند. دادرسی از طریق دادگاه نسبت به داوری روند طولانی تر و رسمی تری دارد. شما می توانید به حکم صادره دادگاه اعتراض کرده و درخواست تجدید نظر دهید اما در داوری رای نهایی است و امکان تغییر وجود ندارد.

 

مزایای داوری

  • طرفین اختلاف معمولا در مورد داوری به توافق می رسند. بنابراین داور شخصی خواهد بود که هر دو طرف نسبت منصف و مورد اطمینان بودن او اعتماد دارند.
  • اختلافات از روش داوری معمولا زودتر حل می شوند. زیرا روند غیر رسمی تر و سریعتری دارد.
  • داوری معمولا بسیار ارزان تر است. یکی از دلایل این موضوع این است که هزینه پرداختی به داور معمولا بسیار کمتر از هزینه پرداختی به وکلا و شاهدان متخصص برای حضور در دادگاه و شهادت است. اغلب اوقات طرفین اختلاف هزینه داوری را به طور مساوی تقسیم می کنند. همچنین اغلب هزینه ها برای آماده سازی روند داوری و به نتیجه رسیدن نسبت به دادخواهی و محاکمه از طریق دادگاه کمتراست.
  • برخلاف حل اختلاف از طریق دادگاه، داوری اصولا یک فرایند خصوصی است. به عبارت دیگر در صورت خواست طرفین به حفظ حریم خصوصی، روند حل اختلاف کاملا محرمانه خواهد بود.
  • در داوری فرصتی برای تجدیدنظر وجود ندارد. بنابراین نتیجه داوری به معنای پایان اختلاف است.

معایب داوری

  • از آنجایی که رای داوری نهایی و لازم الاجراست، اگر یکی از طرفین احساس کند که اشتباه یا مشکلی در رای وجود دارد امکان تجدید نظر وجود ندارد.
  • اگر موضوع اختلاف پیچیده باشد ممکن است هزینه های داوری به صرفه و اقتصادی نباشد. حتی ممکن است دادرسی از طریق دادگاه مناسب تر باشد.
  • اگر داوری لزوما وابسته به ذکر در قرارداد باشد، طرفین انعطاف لازم برای انتخاب داوری در هنگام بروز اختلاف را نخواهند داشت.
  • استانداردهای مشخصی در داوری وجود ندارد. اگرچه داور موظف به پیروی از قانون است اما ممکن است در مواردی به جای پیروی از قانون مواضع دیگری را در نتیجه نهایی لحاظ کند.

 

چگونه می توان اختلافات مربوط به کسب و کار را از طریق داوری حل کرد؟

اگر در قرارداد خود بند داوری را ذکر کرده باشید، می توانید اختلافات خود را از این راه حل و فصل کنید.

اگر بند داوری در قرارداد شما نباشد، می توانید با طرف دعوی توافق کنید که اختلاف خود را از طریق داوری حل کنید.

اگر بند داوری در قرارداد وجود نداشته باشد و همچنین با طرف مقابل برای حل اختلاف از طریق داوری به توافق نرسید، مجبور خواهید بود که مشکل را از طریق دادگاه  رفع کنید.

تصویر یک داور که در گوشه سمت راست پایین تصویر عبارت "آپلامرجع خدمات حقوقی" نوشته شده است.
آپلا مرجع خدمات حقوقی

برخی از مقررات داوری در آیین دادرسی مدنی ایران

ماده ۴۵۴ ـ کلیه اشخاصی که اهلیت اقامه دعوا دارند می توانند باتراضی یکدیگر منازعه و اختلاف خود را خواه در دادگاه ها طرح شده ‌یا نشده باشد و در صورت طرح در هر مرحله‌ای از رسیدگی باشد، به‌داوری یک یا چند نفر ارجاع دهند.

ماده ۴۵۵ ـ متعاملین می توانند ضمن معامله ملزم شوند و یا به موجب ‌قرارداد جداگانه تراضی نمایند که درصورت بروز اختلاف بین آنان به‌داوری مراجعه کنند و نیز می توانند داور یا داوران خود را قبل یا بعد از بروز اختلاف تعیین نمایند.

تبصره ـ در کلیه موارد رجوع به داور، طرفین می توانند انتخاب داور یا داوران را به شخص ثالث یا دادگاه واگذار کنند.

ماده ۴۵۶ ـ در مورد معاملات و قراردادهای واقع بین اتباع ایرانی وخارجی، تا زمانی که اختلافی ایجاد نشده است طرف ایرانی نمی تواند به نحوی از انحاء ملتزم شود که در صورت بروز اختلاف حل آن را به‌ داور یا داوران یا هیاتی ارجاع نماید که آنان دارای همان تابعیتی باشندکه طرف معامله دارد. هر معامله و قراردادی که مخالف این منع قانونی باشد در قسمتی که مخالفت دارد باطل و بلااثر خواهد بود.

ماده ۴۵۸ ـ در هر مورد که داور تعیین می شود باید موضوع و مدت‌داوری و نیز مشخصات طرفین و داور یا داوران به طوری که رافع اشتباه ‌باشد تعیین گردد. در صورتی که تعیین داور بعد از بروز اختلاف باشد،موضوع اختلاف که به داوری ارجاع شده باید به طور روشن مشخص‌و مراتب به داوران ابلاغ شود.
تبصره ـ قراردادهای داوری که قبل از اجرای این قانون تنظیم‌ شده‌اند با رعایت اصل یکصد و سی ونهم (۱۳۹) قانون اساسی تابع‌مقررات زمان تنظیم می باشند.

ماده ۴۵۹ ـ در مواردی که طرفین معامله یا قرارداد متعهد به معرفی داور شده ولی داور یا داوران خود را معین نکرده باشند و در موقع بروز اختلاف نخواهند و یا نتوانند در معرفی داور اختصاصی خود اقدام و یادر تعیین داور ثالث تراضی نمایند و تعیین داور به دادگاه یا شخص‌ثالث نیز محول نشده باشد، یک طرف میتواند داور خود را معین کرده ‌به وسیله اظهار نامه رسمی به طرف مقابل معرفی و درخواست تعیین‌داور نماید و یا نسبت به تعیین داور ثالث تراضی کند. در این صورت‌طرف مقابل مکلف است ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامه داورخود را معرفی و یا در تعیین داور ثالث تراضی نماید. هرگاه تا انقضای مدت یاد شده اقدام نشود، ذینفع میتواند حسب مورد برای تعیین‌داور به دادگاه مراجعه کند.

ماده ۴۶۰ ـ در مواردی که مقرر گردیده است حل اختلاف به یک نفر داور ارجاع شود و طرفین نخواهند یا نتوانند در انتخاب داور تراضی نمایند و نیز در صورتی که داور یکی از طرفین فوت شود، یا استعفا دهد و طرف نامبرده نخواهد جانشین او را معین کند و یا در هر موردی که انتخاب داور به شخص ثالث واگذار شده و آن شخص از تعیین داورامتناع نماید یا تعیین داور از طرف او غیر ممکن باشد، هر یک از طرفین‌می توانند با معرفی داور مورد نظر خود وسیله اظهارنامه از طرف مقابل‌درخواست نماید که ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامه نظر خود رادر مورد داور واحد اعلام کند و یا حسب مورد در تعیین جانشین داور متوفی یا مستعفی یا داوری که انتخاب او وسیله ثالث متعذر گردیده‌ اقدام نماید. در صورتی که با انقضای مهلت‌، اقدامی به عمل نیاید، برابرقسمت اخیر ماده قبل عمل خواهد شد.
ماده ۴۶۱ ـ هرگاه نسبت به اصل معامله یا قرارداد راجع به داوری بین طرفین اختلافی باشد دادگاه ابتدا به آن رسیدگی و اظهار نظرمینماید.

در مجموع، داوری روش بسیار مفیدی برای حل و فصل اختلافات است. اما باید بررسی شود که آیا استفاده از داوری در پرونده موردنظر مناسب  کاربردی است یا خیر. مشاوره حقوقی در این زمینه می تواند راهنمای خوبی برای تصمیم بهتر باشد.

برای مطلع شدن از انتشار سایر مقالات، در خبرنامه عضو شوید :


دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.

فوتر سایت

سایدبار کشویی

درباره آپلا

درباره آپلا

آپلا اولین مرجع حقوقی مختص مسائل حقوقی کسب و کارهای نوپا و تجارت الکترونیک است. خدمات آپلا شامل تنظیم قرارداد، بررسی قرارداد، مشاوره حقوقی و امور دادرسی است. تیم ما از چند تن از دانشجویان حقوق دانشگاه تهران و منتور کسب و کارهای نوپا تشکیل شده است. همچنین، وکلای دادگستری حاذقی نیز آپلا را در مسیر هموارسازی مسائل حقوقی کسب و کارهای نوپا، همراهی می کنند.

شبکه‌های اجتماعی